KONFERENCIJA ZA ŠTAMPU

Saopštenje za medije

Poštovana gospodo,

Čini mi čast i veliko zadovoljstvo što mogu da se obratim vama, novinarima naših dnevnih listova, radija i televizije, da vas informišem da je nedavno u Budvi formirano udruženje pod nazivom «Otkrićemo istinu». Udruženje je formirano kao nevladina organizacija i registrovano sa odobrenjem za rad kod Ministarstva pravde Vlade Republike Crne Gore.

Cilj našeg Udruženja je da uz pomoć vlasti Republike Crne Gore i vlasti Republike Srbije, državne zajednice Srbija i Crna Gora i vlasti Republike Slovenije, kao i uz pomoć Evropske unije radi na sistematskom otkrivanju svih stratišta u Sloveniji gdje su 1945. godine od partizana pobijene desetine hiljada ljudi iz svih krajeva Jugoslavije a među njima nekoliko hiljada ljudi pripadnika zbjega iz Crne Gore, Boke i Sandžaka. Ovaj zbjeg su sačinjavali preostali ostaci četničkih formacija, oko stotinak svještenika Mitropolije Crnogorsko-Primorske, oko dvije stotine crnogorskih intelektualaca, četiri do pet stotina žena, djece ispod 18 godina starosti i odraslih, nenaoružanih ljudi.

Dalji cilj našeg udruženja je da se uz pomoć istorijskih institucija, istraživača, korišćenja arhiva i drugim putevima istraživanja otkrije cijela istina o egzodusu desetina hiljada ljudi iz Crne Gore, Boke, Sandžaka, Hercegovine i dijela Srbije, koji su, odstupajući ispred partizana od novembra 1944. godine do maja 1945. godine prešli put preko gudura Crne Gore, Bosne, Hrvatske i Slovenije, gdje se na kraju, velika većina preživjelih članova zbjega predala slovenačkim partizanima. Predaja je uslijedila poslije poziva na predaju vrhovnog komandanta partizanske vojske, maršala Tita, svim učesnicima zbjega i obećanje da im se ništa neće dogoditi i da će ubrzo biti vraćeni svojim kućama, sem onih za koje se tokom istražnog postupka dokaže da su ruke uprljali krvlju. Poznato je, međutim, da je nekoliko dana poslije Titovog poziva na predaju svim učesnicima zbjega u Ljubljani održan sastanak vrha Partizanskog pokreta na kome je donešena politička odluka o likvidaciji desetina hiljada ljudi iz svih krajeva ondašnje Jugoslavije koji su se maja 1945. godine našli u Sloveniji a među njima i nekoliko hiljada ljudi iz Crne Gore, Boke, Sandžaka i Hercegovine. Samo su djeca ispod 18 godina starosti preživjela i uzeta u partizansku vojsku kao članovi njihovog boračkog sastava.

Egzekuciju nad hiljadama ljudi, pripadnika ovoga zbjega izvršili su borci Treće crnogorske proleterske divizije, pod komandom generala Sava Burića. Ova jedinica je, kao što je poznato, usiljenim maršem u trajanju od tri dana umarširala u reon Kamnika u Sloveniji, preuzela članove zbjega od Slovenačkih partizana i u roku od desetak dana izvela masakr nad pripadnicima te nenaoružane grupacije na nekoliko stratišta u Sloveniji.

Sredinom 2005. godine planirano da održimo parastos svim pobijenim pripadnicima zbjega iz Crne Gore, Boke, Sandžaka i Hercegovine, a na jednom od mnogobrojnih stratišta u Sloveniji. Želimo da organizujemo obilježavanje na dostojanstven način svih otkrivenih stratišta kao i da izvršimo ekshumaciju nastradalih i prenošenje njihovih zemnih ostataka u njihova rodna mjesta ukoliko to okolnosti budu dozvoljavale. Želimo takođe da podignemo spomen crkvu svim žrtvama. Planiramo takođe da pripremimo i izdamo sveobuhvatnu publikaciju o egzodusu desetine hiljada ljudi iz Crne Gore, Boke, Sandžaka i Hercegovine 1944. i 1945. godine sa ličnim podacima ubijenih.

Naš dalji cilj je da na važećim domaćim i evropskim zakonima i propisima radimo na rehabilitaciji ubijenih ljudi bez dokazane krivice, bez suđenja, bez prava na odbranu, odlukom političkog vrha partizanskog pokreta, u periodu kada je već i zvanično drugi svjetski rat bio završen a pripadnici zbjega iz Crne Gore predali se partizanima i razoružani.

Sva istraživanja, radnje manifestacije i publikacije koje namjeravamo izdati, kao i ostale aktivnosti koje udruženje «Otkrićemo istinu» bude preduzimalo biće apolitično, bez ulaženja u rasprave i ocjene uzroka i posljedica bratoubilačkog rata i vodiće se bez ikakvih političkih opredjeljenja, mišljenja i obilježja ili bilo kakvog pokušaja revanšizma u odnosu na bilo koju od sukobljenih strana.

Otkrivanje istine o gore navedenim događajima je između ostalog, pokušaj civilizacijskog, ljudskog i humanističkog približavanja i eventualnog, mogućeg pomirenja nekadašnjih političkih i ratnih protivnika na istim onim principima na kojima su to već odavno uradile, poslije drugog svjetskog rata, mnoge evropske civilizacije.

Poštovana gospodo novinari,

Koristim priliku da Vas obavijestim da se udruženje «Otkrićemo istinu» pismeno obratilo za pomoć i podršku u ostvarivanju gore navedenih ciljeva i proklamovanih programskih aktivnosti udruženja, predsjedniku Republike Crne Gore, gospodinu Filipu Vujanoviću, predsjedniku Vlade Republike Crne Gore, gospodinu Milu Đukanoviću a preko njega i Vladi Crne Gore, svim poslaničkim klubovima u Skupštini Republike Crne Gore, predsjedniku Republike Srbije, Gospodinu Borisu Tadiću, predsjedniku Vlade Republike Srbije, gospodinu Vojislavu Koštunici, predsjedniku Savjeta Ministara državne zajednice Srbija i Crna Gora, gospodinu Svetozaru Maroviću, ambasadoru OEBS-a kod državne zajednice Srbija i Crna Gora, gospodinu Mauriciju Masariju, kao i pojedinim, istaknutim ličnostima političkog, naučnog i javnog života naše zemlje.

Zatražili smo od svih navedenih državnih rukovodilaca i institucija, otvaranje svih državnih, vojnih i vojno-istorijskih instituta i policijskih arhiva nekadašnje zajedničke države Jugoslavije kao i republika Crne Gore i Srbije, naročito onih koji se odnose na period 1944. i 1945. godinu; donošenje odgovarajućeg zakonodavstva radi otpočinjanja procesa rehabilitacije svih ubijenih pripadnika zbjega iz Crne Gore, Boke, Sandžaka i Hercegovine, nad kojima je izvršen masakr bez dokazane krivice, bez suđenja, bez mogućnosti da se brane, odlukom političkog vrha Partizanskog pokreta, poslije predaje i poslije završetka ratnih dejstava; pomoć i podršku na otkrivanju i identifikaciji svih stratišta u Sloveniji gdje su pobijene hiljade pripadnika zbjega iz Crne Gore i njihovom dostojnom obilježavanju; Pomoć u podizanju spomen crkve svim nastradalim članovima zbjega; finansijsku pomoć od Vlade Republike Crne Gore u visini od 10.000 Eura; pomoć u pripremi i štampanju sveobuhvatne publikacije o egzodusu hiljada ljudi iz Crne Gore i njihovoj pogibiji 1944. i 1945. godine.

«Kao što se iz prednjeg može razumijeti, naše udruženje «Otkrićemo istinu» u ostvarivanju svojih postavljenih ciljeva i programskih aktivnosti želi njihovu realizaciju uz pomoć i uz punu saradnju sa institucijama navedenih državnih organa a ne van njih. Uvjereni smo da je ostvarivanje programiranih ciljeva i aktivnosti našega udruženja isto takvo programsko opredjeljenje vlasti navedenih državnih organa i institucija. Zato sa njima u narednom periodu očekujemo puno razumijevanje, podršku, pomoć i saradnju.

Posebno mi je zadovoljstvo, poštovana gospodo novinari, što mogu da Vas obavijestim da je udruženje «Otkrićemo istinu» nedavno uspostavilo bliske veze saradnje sa organima vlasti Republike Slovenije u otkrivanju i identifikaciji svih stratišta gdje su 1945. godine pobijene desetine hiljada ljudi pripadnika zbjega iz Crne Gore, Boke, Sandžaka i Hercegovine.

Predstavnici našeg udruženja posjetili su Sloveniju juna mjeseca ove godine gdje su im domaćini bili ministar pravde i ministar unutrašnjih poslova u vladi Republike Slovenije, sa saradnicima. Oni su nam omogućili da posjetimo nekoliko otkrivenih stratišta u okolini Kamnika gdje leže kosti nekoliko hiljada pobijenih ljudi, pripadnika zbjega iz Crne Gore. Ta stratišta su vidno obilježena od slovenačkih vlasti. Inače, slovenačke vlasti su nam obećale pomoć u otkrivanju i obilježavanju svih preostalih stratišta gdje su pobijeni ljudi, pripadnici zbjega iz Crne Gore.

Koristimo priliku, poštovana gospodo novinari, da se preko vaših glasila obratimo svim pojedincima, organizacijama i udruženjima da sva lična i druga saznanja o pojedinim događajima, ličnim iskustvima koja ste doživjeli na putu stradanja o Podgorice novembra 1944. godine, ratnih okršaja, tifusa i drugih stradanja na putu od Crne Gore, preko Bosne, Hrvatske i Slovenije (do predaje partizanima maja 1945. godine u Sloveniji i egzekucije nad više hiljada ljudi poslije predaje) dostavite našem Udruženju. Uputite nam fotokopije pisanih i publikovanih priloga i dokumenata.

Udruženje «Otkrićemo istinu» finansira se iz donacija i ličnih priloga pojedinama. Potrebna su znatna finansijska sredstva. Zato se obraćamo svim ljudima dobre volje, svima onima koji žele da doprinesu ostvarivanju programskih ciljeva i aktivnostima našeg Udruženja da daju svoje priloge. Vaši prilozi će biti strogo namjenski korišćeni a o utrošku sredstava staraće se predsjednik i Izvršni odbor našeg Udruženja. Vaši prilozi biće evidentirani kao sastavni dio budžeta našeg Udruženja i biće strogo namjenski korišćena.

Naziv i sjedište banke telefoni - informacije>>>

Koristim na kraju priliku, poštovana gospodo iz medija da Vam se svim zahvalim za vaše prisustvo ovoj konferenciji i nadam se da ćete nam pomoći u ostvarivanju našeg programa sada i ubuduće objavljivanjem onoga do čega smo došli i do čega ćemo doći u «Otkrivanju istine» o ovim događajima.

Hvala uz srdačan pozdrav svima.

ZA UDRUŽENJE «OTKRIĆEMO ISTINU» srdačno Vaš,
Dušan Niklanović, predsjednik Udruženja,
Budva avgust 2004. god.