GOSPODIN MAURICIO MASARI

AMBASADOR OEBS-A KOD DRŽAVNE ZAJEDNICE SRBIJA I CRNA GORA

B E O G R A D

Vaša Ekselencijo,

Čast mi je i veliko lično zadovoljstvo što mogu da se obratim Vama, Ambasadoru OEBS-a kod državne zajednice Srbija i Crna gora a preko Vas izvršim organima Evropske unije.

Prije svega ćelim da Vas obavijestim da je nedavno u Budvi formirano udruženje pod nazivom «Otkrićemo istinu», kao nevladina organizacija.

Cilj našeg udruženja je da uz pomoć vlasti Republike Crne Gore, Državne zajednice Srbija i Crna Gora, vlasti Republike Srbije i Republike Slovenije, kao i uz pomoć Evropske unije, radi na sistematskom otkrivanju svih stratišta u Sloveniji gdje su 1945. godine od partizana pobijene desetine hiljada ljudi iz svih krajeva Jugoslavije a među njima nekoliko hiljada ljudi pripadnika zbjega iz Crne Gore. Ovaj zbjeg su sačinjavali preostali ostaci četničkih formacija iz Crne Gore, oko stotinak svještenika Mitropolije Crnogorsko-primorske, oko dvije stotine crnogorskih intelektualaca, četiri do pet stotina žena, djece ispod 18 godina starosti i odraslih nenaoružanih ljudi.

Kao što je poznato, Ekselencijo, u Crnoj Gori su tokom Drugog svjetskog rata, bazično, postojala dva pokreta otpora silama osovine. S jedne strane postojao je partizanski – komunistički pokret koji se borio za oslobođenje od okupatora ali i za uspostavljanje komunističke vladavine poslije oslobođenja. S' druge strane postojao je četnički i nacionalistički pokret koji se borio protiv okupatora ali i za monarhiju i naravno protiv komunističke doktrine i komunističke vlasti koja se tokom Drugog svjetskog rata bila počela uspostavljati u Crnoj Gori. Besnio je tokom toga rata bratoubilački rat između navedenih, sukobljenih strana koji je odnio u smrt desetine i stotine hiljada ljudi i s' jedne i s' druge strane.

Nad preostalim zbjegom iz Crne Gore, Boke, Sandžaka i Hercegovine koga su na početku odstupanja iz Crne Gore ispred partizana novembra 1944. godine sačinjavali oko 17 do 18 hiljada lica, a koji je tokom odstupanja ka Evropi, preko gudura Crne Gore, Bosne, Hrvatske i Slovenije desetkovan, izvršen je masakr maja 1945. godine od strane partizana u Sloveniji na brojnim stratištima koja su tek ovih godina obnarodovana od slovenačkih vlasti.

Cilj našeg Udruženja, Ekselencijo je da se uz pomoć istorijskih institucija, istraživača, korišćenja arhiva i drugim putevima istraživanja otkrije puna istina o egzodusu desetine hiljada ljudi iz Crne Gore, Boke, Sandžaka, Hercegovine, njihovoj predaji partizanima maja 1945. godine u Sloveniji i masakru koga su nad njima odmah poslije predaje izvršili partizani. Predaja je uslijedila poslije poziva na predaju vrhovnog komandanta partizanske vojske, Maršala Tita, svim učesnicima zbjega iz Crne Gore i obećanja da im se ništa neće dogoditi poslije predaje i da će ubrzo biti vraćeni svojim kućama, sem onih za koje se dokaže tokom istražnog postupka da su ruke uprljali krvlju. Međutim, Ekselencijo, poznato je da je nekoliko dana poslije Titovog poziva na predaju svim članovima preostalog zbjega, u Ljubljani održan sastanak najužeg političkog vrha partizanskog pokreta na kome je donešena politička odluka o likvidaciji desetine hiljada ljudi iz svih krajeva ondašnje Jugoslavije koji su se maja 1945. godine, odstupajući ispred Partizanske vojske, zatekli u Sloveniji. Među njima je bilo nekoliko hiljada ljudi iz Crne Gore, Boke, Sandžaka i Hercegovine. Egzekuciju nad preostalim pripadnicima zbjega, njih nekoliko hiljada, izvršili su borci Treće crnogorske proleterske divizije. Ova jedinica je usiljenim maršem od nekoliko dana ušla u region Kamnika u Sloveniji gdje su se nalazi pripadnici zbjega, preuzela ih od slovenačkih partizana i u roku od desetak dana izvela masakr nad svim pripadnicima nenaoružanog zbjega, izuzev djece ispod 18 godina starosti.

Vaša Ekselencijo,

Naše udruženje «Otkrićemo istinu» planira da sredinom 2005. godine, na jednom od mnogobrojnih stratišta u Sloveniji održi pomen svim pobijenim pripadnicima zbjega; cilj nam je, takođe, da na dostojanstven način organizujemo obilježavanje svih otkrivenih stratišta u Sloveniji kao i da organizujemo i izvršimo ekshumaciju nastradalih i prenošenje njihovih zemnih ostataka u njegova rodna mjesta, tamo gdje to okolnosti budu dozvoljavale. Takođe, planiramo da podignemo spomen crkvu u Crnoj Gori svim žrtvama i pripremimo i izdamo sveobuhvatnu publikaciju o egzodusu desetine hiljada ljudi iz Crne Gore, Boke, Sandžaka i Hercegovine 1944. i 1945. godine sa ličnih podacima ubijenih.

Naš dalji cilj je da na važećim domaćim i evropskim zakonima i propisima radimo na rehabilitaciji ubijenih ljudi bez dokaza, bez suđenja, bez prava na odbranu, odlukom političkog vrha komunističkog pokreta u periodu kada je već i zvanično Drugi svjetski rat bio završen a pripadnici zbjega predali se partizanima.

Sva naša istraživanja, radnje, manifestacije i publikacije koje namjeravamo izdati, kao i ostale aktivnosti udruženja «Otkrićemo istinu» biće apolitične, bez ulaženja u rasprave i ocjene uzroka i posljedica bratoubilačkog rata i vodiće se bez ikakvih političkih opredjeljenja, mišljenja i obilježja ili bilo kakvog pokušaja revanšizma u odnosu na bilo koju sukobljenu stranu. Otkrivanje istine o gore navedenim događajima je, između ostalog, pokušaj civilizacijskog, ljudskog i humanističkog približavanja, mogućeg pomirenja nekadašnjih političkih i ratnih protivnika na istim onim principima na kojima su to već davno uradile mnogobrojne evropske civilizacije.

Vaša Ekselencijo,

Ostvarivanju naprijed proklamovanih programskih ciljeva našeg Udruženja obratili smo se za pomoć predsjedniku Crne Gore, predsjedniku Vlade Crne Gore, kao i svim poslaničkim klubovima u Skupštini Republike Crne Gore. Takođe, zatražili smo pomoć od predsjednika Savjeta ministara državne zajednice Srbija i Crna Gora, predsjednika Republike Srbije i predsjednika Vlade Republike Srbije.

Zatražili smo otvaranje državnih, vojnih i policijskih arhiva nekadašnje zajedničke nam države SFRJ, naročito onih iz perioda 1945. godine. Prilikom predaje nekoliko hiljada ljudi, pripadnika zbjega partizanima, maja 1945. godine u okolini Kamnika u Sloveniji, vršen je popis svih članova zbjega od strane Crnogorskih partizana, sa ličnim podacima: ime i prezime, zanimanje, mjesto boravka i sl. Pretpostavljamo da se ti spiskovi nalaze pri vojno-istorijskim institucijama ili u vojnim arhivima Generalštaba. Ti spiskovi bili bi od neprocjenjive koristi našem Udruženju radi identifikacije svih ubijenih. Takođe nas zanima ko je iz političkog vrha ondašnjeg partizanskog pokreta učestvovao na sastanku u Ljubljani kada je donešena politička odluka o likvidaciji desetine hiljada ljudi, maja mjeseca 1945. godine. Zatražili smo takođe otpočinjanje procesa rehabilitacije ubijenih i donošenje odgovarajućeg zakonodavstva koje će omogućiti proces rehabilitacije ubijenih. Zatražili smo, takođe, da državni vrh Crne Gore imenuje delegaciju koja bi sredinom 2005. godine prisustvovala pomenu svim ubijenim na jednom od stratišta u Sloveniji.

Takođe smo zatražili pomoć za vidno obilježavanje i postavljanje spomen obilježja na svim stratištima u Sloveniji kao i podizanje spomen crkve u Crnoj Gori svim ubijenim. Konačno, zatražili smo pomoć i podršku za ekshumaciju svih nastradalih i prenošenje njihovih zemnih ostataka u njihova rodna mjesta tamo gdje to objektivno bude moguće i izvodljivo.

Ekselencijo,

Ubijeđeni smo i vjerujemo da prema važećim evropskim standardima i zakonima i praksi većine Evropskih zemlja poslije završetka Drugog svjetskog rata, gore navedeni zahtjevi našega udruženja «Otkrićemo istinu» predstavljaju minimum civilizacijskog, ljudskog i humanističkog duga Crne Gore i državne zajednice Srbija i Crna Gora prema nastradalim žrtvama, koji su 1945. godine pobijeni od partizana u Sloveniji, bez suđenja, bez izvođenja dokaza, bez mogućnosti da se brane, odlukom Političkog vrha partizanskog pokreta, poslije završetka Drugog svjetskog rata i poslije predaje svih ubijenih.

Zato se obraćamo, Vaša Ekselencijo, a preko Vas OEBS-u da se ostvarivanje navedenih ciljeva uvrsti u Evropske standarde koje Crna Gora i državna zajednica Srbija i Crna Gora trebaju ostvariti na putu ka Evropskim integracijama. Zato Vam se Ekselencijo obraćamo s'molbom da u susretima sa organima vlasti Crne gore, Srbije i državne zajednice Srbija i Crna Gora u ime Evropske unije date političku podršku našim zahtjevima, čije ispunjenje, između ostalog, treba da predstavlja jedan od uslova za ulazak Srbije i Crne Gore u Evropsku uniju.

Takođe Vas molimo da Evropska unija pruži tehničku pomoć našem udruženju «Otkrićemo istinu» slanjeg jednog ili dva pravna stručnjaka iz zemalja Unije koje su izradile odgovarajuća zakonodavstva za rehabilitaciju svih ubijenih tokom Drugog svjetskog rata bez obzira kojoj su političkoj grupaciji pripadali.

Na kraju ovog našeg obraćanja, Ekselencijo, mi Vas molimo da ispitate mogućnost finansijske podrške Evropske unije našem udruženju «Otkrićemo istinu». Udruženje je nevladina organizacija koja se finansira od donacija, ličnih priloga pojedinaca i finansijske podrške određenih institucija. Bili bismo Vam veoma zahvalni ukoliko ste u mogućnosti da primite tročlanu delegaciju Izvršnog odbora našeg udruženja prilikom Vaše sljedeće posjete Podgorici.

ZA UDRUŽENJE «OTKRIĆEMO ISTINU» srdačno Vaš,
Dušan Niklanović, predsjednik Udruženja,
Budva avgust 2004. god.