AKADEMIK

PROF.DR.VESELIN ĐURETIĆ

BEOGRAD

Poštovani gospodine Đuretić,

Prije nedjelju dana imao sam čast i veliko zadovoljstvo da se sa mojim bratom, Vladom Niklanovićem i prof.dr Čedom Vukmanovićem sretnem u manastiru Savina u Hercegnovom sa njegovim visokopreosveštenstvom Mitropolitom Crnogorsko-primorskim, gospodinom Amfilohijem Radovićem. Ovo pismo je rezultat našeg razgovora sa Mitropolitom Amfilohijem. Tom prilikom obavijestili smo gospodina Mitropolita Amfilohija Radovića da je nedavno u Budvi formirano udruženje pod nazivom «Otkrićemo istinu», kao nevladina organizacija.

Cilj našeg Udruženja je da uz pomoć vlasti Republike Crne Gore i Republike Srbije, državne zajednice Srbija i Crna Gora i vlasti Republike Slovenije, kao i uz pomoć Evropske unije, radi na sistematskom otkrivanju svih stratišta u Sloveniji gdje su 1945. godine od partizana pobijene desetine hiljada ljudi a među njima nekoliko hiljada pripadnika zbjega iz Crne Gore. Ovaj zbjeg, kao što Vam je poznato, sačinjavali su pripadnici preostalih četničkih formacija iz Crne Gore, oko stotinak svještenika Mitropolije Crnogorsko-primorske, oko dvije stotine crnogorskih intelektualaca i četiri do pet stotina žena, djece ispod 18 godina starosti i odraslih, nenaoružanih ljudi. Dalje, naš cilj je da se uz pomoć istorijskih institucija, istraživača, korišćenja arhiva i drugim putevima istraživanja otkrije puna istina o egzodusu desetina hiljada ljudi iz Crne Gore 1944. i 1945. godine, kao doprinos objektivnoj spoznaji istine šta se i kako se dogodilo sa nestalim stanovništvom iz Crne Gore.

Želimo da sredinom 2005. godine održimo parastos svim pobijenim pripadnicima zbjega iz Crne Gore na jednom od mnogobrojnih stratišta u Sloveniji kao i da organizujemo obilježavanje na dostojanstven način svih otkrivenih stratišta. Želimo da izvršimo ekshumaciju nastradalih i prenošenja njihovih zemnih ostataka u njihova rodna mjesta, tamo gdje to okolnosti budu dozvoljavale. Želimo da organizujemo podizanje spomen crkve svim žrtvama, kao i da pripremimo i izdamo sveobuhvatnu publikaciju o masovnom egzodusu desetine hiljada ljudi iz

Crne Gore 1944. i 1945. godine i njihovim stradanjima sa imenima i prezimenima i ličnim podacima ubijenih.

Naš dalji cilj je da na važećim domaćim i evropskim zakonima i propisima radimo na rehabilitaciji ubijenih ljudi bez dokaza krivice, bez suđenja, bez prava na odbranu, odlukom vrha komunističkog pokreta u periodu kada je već i zvanično Drugi svjetski rat bio završen a pripadnici zbjega iz Crne Gore predali se partizanima. Želim da Vas dalje obavijestim da sva istraživanja, radnje, manifestacije i publikacije koje namjeravamo izdati kao i ostale aktivnosti koje udruženje «Otkrićemo istinu» bude preduzimalo vodiće se bez ikakvih političkih opredjeljenja, mišljenja i obilježja ili bilo kakvog pokušaja revanšizma u odnosu na bivše sukobljene strane. Otkrivanje istine o gore navedenim događajima je između ostalog pokušaj civilizacijskog, ljudskog i humanističkog približavanja i mogućeg pomirenja nekadašnjih političkih i ratnih protivnika na istim onim principima na kojima su to već uradile mnoge evropske civilizacije.

Kao što se možete uvjeriti iz ovog kratkog opisa proklamovanih ciljeva i aktivnosti koje namjeravamo preduzeti, naš plan je veoma ambiciozan, no uvjereni smo da ćemo ga uz pomoć i saradnju ljudi dobre volje realizovati.

Prilikom naprijed pomenutog susreta sa Mitropolitom Amfilohijem u manastiru Savina razgovaralo se, između ostalog, o našem obraćanju za pomoć Evropskoj uniji kao i pojedinim istaknutim ličnostima političkog i javnog života Evrope. Tom prilikom Mitropolit Amfilohije je sugerisao da bi pored našeg pisma kojim ćemo se obraćati za pomoć, treba izraditi jedan dokument na 5 – 7 kucanih stranica koji bi se slao zajedno sa pismom u kome bi se dao kratak osvrt na Drugi svjetski rat – odnosi u Jugoslaviji odnosno u Crnoj Gori. Dokument treba da

osvijetli mjesto i ulogu četnika u toku rata za oslobođenje zemlje odnosno da prikaže stvarno stanje da su i četnici i nacionalisti bili borci za slobodu a ne saradnici okupatora – Njemaca i Italijana.

Mitropolit Amfilohije je predložio da on lično zamoli Vas da napišete taj dokument no mi uzimamo slobodu da u ovom kratkom obraćanju opišemo ciljeve i aktivnosti našeg udruženja «Otkrićemo istinu» da bi Vam olakšali posao na pisanju gore navedenog dokumenta. Pored molbe u ime našeg Udruženja mi Vam se takođe obraćamo s'molbom za što hitnije pisanje i slanje toga dokumenta jer od toga zavisi i brzina obraćanja Evropskoj uniji i određenim ličnostima u inostranstvu u kojoj ćemo tražiti njihovu pomoć. U ime Izvršnog odbora našeg udruženja «Otkrićemo istinu» unaprijed Vam se srdačno zahvaljujemo na Vašoj očekivanoj pomoći.

Ukoliko u narednom periodu dolazite u Crnu Goru a put Vas navede ka Budvi, bili bi nam od neprocjenjive koristi da se sastanete sa Izvršnim odborom našeg Udruženja da čujemo Vaše mišljenje, sugestije, savjete o aktivnostima koje preduzimamo.

ZA UDRUŽENJE «OTKRIĆEMO ISTINU» srdačno Vaš,
Dušan Niklanović, predsjednik Udruženja,
Budva avgust 2004. god.

Dostavljeno radi informisanja:

- Mitropolit Crnogorsko-primorski Amfilohije